Nieuw Burgerlijk Wetboek treedt in werking op 1 Mei 2025: Wat verandert er voor kinderen?

Op 1 mei 2025 wordt het nieuwe Burgerlijk Wetboek (BW) van kracht. Het Universiteitsinstituut Kinderrechten (UK) wil in dit kader enkele belangrijke vernieuwingen toelichten die van invloed zijn op de rechten van kinderen in Suriname. In de twaalfde editie van de AdeKUS Notes 2024 kon u reeds kennismaken met de missie en het bestuur van het UK.

Met een reeks artikelen zal het UK diverse thema’s vanuit kinderrechten belichten. In dit eerste artikel staan de wijzigingen rond erkenning van kinderen centraal.

Wat verandert er? Minderjarigheid nu tot 18 jaar

De grens voor meerderjarigheid wordt verlaagd van 21 jaar naar 18 jaar, in lijn met het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK). Toch behouden ouders de verplichting om bij te dragen aan levensonderhoud en studie tot 21 jaar, en blijft ouderlijke toestemming voor huwelijk vereist tot die leeftijd.

Er zijn voorts enkele wijzigingen in de juridische banden tussen ouders en kinderen. Hieronder wordt in het kort uitgelegd op welke wijze het nieuwe recht de juridische banden tussen ouders en kinderen regelt.

Einde onderscheid tussen wettige en onwettige kinderen

Een van de belangrijkste wijzigingen is de afschaffing van het onderscheid tussen kinderen geboren binnen of buiten het huwelijk.

Vanaf 1 mei 2025 geldt: ieder kind is gelijk in de wet, conform het IVRK dat discriminatie verbiedt.

Er zal een nieuw afstammingsrecht in werking treden, waarin het discriminerend onderscheid tussen wettige (kinderen geboren of verwekt tijdens het huwelijk van de moeder) en onwettige kinderen (buiten het huwelijk verwekte en geboren kinderen) komt weg te vallen.

• Kinderen van ouders die niet met elkaar getrouwd zijn, worden niet automatisch erkend.
• Zij krijgen pas een juridische vader na erkenning en worden opgenomen in diens familieverband.
• De erkenner hoeft niet per se de biologische vader te zijn (mits ongehuwd).
• Voorheen mocht een getrouwde man een kind buiten zijn huwelijk niet erkennen – dit mag straks wel, mits hij de biologische vader is én een band met het kind heeft.

Deze wijzigingen zijn ingevoerd op basis van het recht van het kind om zijn ouders te kennen en een identiteit te ontwikkelen, inclusief familiebanden.

Recht op contact met beide ouders

Kinderen hebben het recht om contact te onderhouden met beide ouders, ook wanneer zij niet bij beide ouders wonen.

Erkenning met toestemming – of via de rechter

Voor erkenning is voorafgaand toestemming van de moeder (bij kinderen tot 16 jaar) en het kind zelf (vanaf 12 jaar) vereist. Indien de moeder weigert, kan de man bij de rechter vervangende toestemming aanvragen. Dit kan alleen als hij de biologische vader is én de erkenning geen schade toebrengt aan moeder of kind.

Kind kan vaderschap aanvechten

Een kind kan onder specifieke voorwaarden het juridische vaderschap ontkennen:

• Als het kind ontdekt dat de juridische vader niet de biologische vader is.
• Dit moet binnen twaalf (12) jaar na het bereiken van 18 jaar.
• Wordt het pas later ontdekt? Dan heeft het kind drie (3) jaar na ontdekking om het verzoek in te dienen.

Tijdens de minderjarigheid wordt het kind in deze procedure vertegenwoordigd door een bijzondere curator.

Meer weten?

Houd de komende artikelen van het UK in de gaten, waarin verdere aspecten van het nieuwe BW vanuit kinderrechtenperspectief worden toegelicht.